Taurine- Dưỡng chất cần thiết mà mèo không tự tổng hợp được

Đa số công thức pate tự nấu cho mèo trên mạng hiện nay đều là các công thức ngon miệng được truyền tai, không phải là "complete & balanced" (đầy đủ và cân đối dinh dưỡng). Với mèo trưởng thành, việc ăn vài bữa pate tự nấu không phải vấn đề quá lớn. Nhưng với mèo con dưới 12 tháng tuổi - giai đoạn tăng trưởng nhanh nhất, chỉ cần thiếu một vài vi chất trong thời gian dài cũng có thể ảnh hưởng đến phát triển xương, tim, mắt và hệ miễn dịch của các bé.

Nhiều người sẽ nghĩ đơn giản chỉ cần thịt gà, bò, cá, gan, tim luân chuyển thực đơn là đủ vì mèo là động vật ăn thịt. Nhưng về bản chất thịt chỉ cung cấp protein và một số khoáng chất, nhưng không tự động đáp ứng đủ tỷ lệ canxi:phốt pho, vitamin D, vitamin E, đồng, kẽm, i-ốt, mangan, choline... theo nhu cầu của mèo. Nếu chỉ dùng thịt nạc thì lượng canxi cực thấp trong khi phốt pho lại cao, lâu dài dễ gây mất cân bằng khoáng, đặc biệt ở mèo con đang phát triển xương.

Đây cũng là lý do các tiêu chuẩn dinh dưỡng như AAFCO, FEDIAF và NRC đều quy định rất chi tiết nhu cầu của từng vitamin, khoáng và axit amin chứ không chỉ mỗi protein. Theo một nghiên cứu mình đọc được năm 2019, họ đã phân tích 114 công thức thức ăn mèo tự nấu lấy từ sách và internet. Kết quả rất đáng chú ý: không có công thức nào đáp ứng đầy đủ tất cả nhu cầu dinh dưỡng theo NRC nếu không có bổ sung phù hợp; đa số thiếu nhiều vi chất thiết yếu và nhiều công thức không thể xác nhận đủ taurine.

Mình thấy nhiều người gần như vẫn đánh giá thấp taurine. Trong khi mèo gần như không thể tự tổng hợp đủ taurine nên phải lấy từ khẩu phần ăn. Taurine rất quan trọng đối với tim, võng mạc mắt, khả năng sinh sản và miễn dịch. Một nghiên của Spitze (2003) cho thấy cách chế biến ảnh hưởng rõ rệt đến lượng taurine còn lại, đặc biệt các phương pháp nấu trong nhiều nước làm thất thoát taurine nhiều hơn.

Ngoài ra, một số các nghiên cứu trên mèo còn cho thấy quá trình chế biến nhiệt có thể làm tăng thất thoát taurine trong đường tiêu hóa, vì vậy thức ăn thương mại thường phải bổ sung taurine sau khi tính đến hao hụt trong sản xuất chứ không chỉ dựa vào lượng taurine tự nhiên của nguyên liệu. Đó là lý do mình hay chỉ vào "taurine" trên bảng thành phần mấy gói pate cho mọi người.

Về vitamin cũng tương tự. Một số vitamin, đặc biệt vitamin E và nhiều vitamin tan trong nước, có thể giảm trong quá trình chế biến và bảo quản. Vì vậy các nhà sản xuất thức ăn hoàn chỉnh thường bổ sung premix vitamin và khoáng chất với lượng đã được tính toán để sau sản xuất sản phẩm vẫn đạt tiêu chuẩn dinh dưỡng. Đây là điều rất khó làm nếu chỉ nấu tại nhà mà không có công thức được xây dựng bởi bác sĩ thú y chuyên ngành dinh dưỡng.

Tuy nhiên mình cũng muốn khẳng định lại một điều là không phải cứ pate tự nấu là thiếu chất. Nếu công thức được xây dựng bởi bác sĩ thú y dinh dưỡng, tính toán theo tiêu chuẩn NRC/AAFCO/FEDIAF và có bổ sung đầy đủ premix vitamin-khoáng, canxi và taurine thì hoàn toàn có thể trở thành khẩu phần đầy đủ. Nhưng những công thức kiểu "1 kg ức gà + gan + bí đỏ + cá nục" mà mọi người hay thấy trên mạng thì đa phần chỉ là khẩu phần tự chế, chứ chưa phải khẩu phần dinh dưỡng hoàn chỉnh nè.

Vì vậy, nếu các sen nuôi mèo con dưới 12 tháng, đặc biệt là dưới 6 tháng tuổi, mình vẫn ưu tiên khuyên mọi người dùng thức ăn hoàn chỉnh dành cho kitten (wet food hoặc dry food đạt chuẩn dinh dưỡng) vì nhu cầu tăng trưởng đã được nghiên cứu và cân đối sẵn. Nếu muốn cho ăn pate tự nấu thì nên xem đó là một phần trong khẩu phần hoặc sử dụng công thức thiết kế kèm đầy đủ các chất bổ sung cần thiết, thay vì chỉ dựa vào nguyên liệu tươi mỗi ngày nha.

Nếu mọi người tìm pate dinh dưỡng hoàn chỉnh dùng làm bữa chính hàng ngày thì bên tiệm có pate kitcat. Nếu là các dòng pate bổ sung có đầy đủ vi chất và dinh dưỡng thì mọi người tham khảo nekko kitten, snappy tom kitten cho mèo con. Snappy tom trái cây, Nutri Plan cho mèo lớn cũng ổn áp. Một số dòng như Silver Spoon, PetQ là các dòng pate bổ sung dành cho mèo kén ăn, giúp mèo ăn ngon miệng nhưng hàm lượng dinh dưỡng sẽ không quá cao. Mọi người nên tập cho các bé ăn đổi vị luân phiên để tránh kén ăn, thiếu chất nha.

Vậy thì pate gói (thức ăn công nghiệp) mà mọi người hay chê không hề thần thánh và cũng không hề tệ. Mọi người nên đan xen cả hai vào thực đơn dinh dưỡng của tụi nhỏ. Vì pate gói/lon là một sản phẩm chuẩn dinh dưỡng, cân bằng hàng chục vi chất theo đúng nhu cầu sinh lý của mèo. Đừng kỳ thị pate gói vì nghĩ nó nhiều chất bảo quản nha, không phải vậy đâu, nó giúp tụi nhỏ ăn ngon, khoẻ mạnh và cung cấp thêm nước vào khẩu phần ăn nè 🫶 Còn về công thức pate tự nấu các bác tham khảo tại đây nếu cần ạ